جستجو 
میلگرد ترانس چیست چگونه تولید میشود؟ + جدول مقایسه انواع میلگرد ترانس
میلگرد ترانس در اصل از میلگرد ساده تولید میشود و طی فرآیندهای کشش سرد و پولیش، به مقطعی با سطحی براق، دقت ابعادی بالا و استحکام مناسب تبدیل میگردد. این ویژگیها میلگرد ترانس را به گزینهای پرکاربرد در صنایع فلزی، خودروسازی و پروژههای تزئینی تبدیل کرده است.
یکی از دلایل مقاومت خوب میلگرد ترانس که آن را از دیگر انواع این مقاطع فولادی متمایز میکند، آلیاژ بهکاررفته در آن است. در ادامه این مقاله از محک استیل با انواع میلگرد ترانس آشنا خواهید شد و سایر اطلاعات تکمیلی درباره این محصول مهم فولادی را کسب خواهید کرد.
منظور از میلگرد ترانس چیست؟
میلگرد ترانس که طی ماشینکاری دقیق تولید میشود، میلگردی براق و زیباست که سطح آن خراشیدگی ندارد. قیمت میلگرد ترانس به دلیل ارزش افزودهای که نسبت به میلگردهای ساده دارد، بالاتر است. گفتنی است میلگرد ترانس در صنعت با نامهای میلگرد پولیشی یا صیقلی، میلگرد براق و میلگرد کشش سرد نیز شناخته میشود.
در وبسایت jadesterling.com راجعبه میلگرد ترانس اینطور نوشتهاند:
«میلگردهای تراشیده و صیقلدادهشده با فرآیند ماشینکاریِ میلگردها تا قطر مورد نظر تولید میشود. از بین بردن لایه سطحی میلگردها عموما باعث کربنزدایی و حذف درزها، تراشهها و سایر عیوب سطحی میشود. با حذف این عیوب سطحی میتوان ارزش محصول را افزایش داد و میلگرد نهایی را بدون خطر تاب برداشتن، ماشینکاری کرد.»
وزن و آلیاژ میلگرد ترانس
برخلاف تصور عمومی، فرآیندهای جانبی مانند کشش سرد یا پولیش تاثیر قابلتوجهی بر وزن میلگرد ترانس ندارد. وزن این نوع میلگرد تابع ابعاد هندسی (طول و قطر) بوده و مشابه میلگردهای معمولی، بر اساس چگالی فولاد محاسبه میشود. میلگردهای ترانس در قطرها و طولهای متنوعی تولید میشود و از این نظر دامنه ابعادی وسیعی دارد.
از نظر ترکیب شیمیایی و آلیاژ نیز میلگرد ترانس معمولا از یکی از فولادهای کربنی یا آلیاژی متداول نورد گرم (نظیر AISI 1018، C45 و غیره) ساخته میشود که در ادامه طی فرآیند کشش سرد، تراش و پولیش به دقت ابعادی و صافی سطح بالا دست پیدا میکند.
جدول مقایسه میلگرد ترانس با میلگرد ساده و آجدار
میلگردها بهطور کلی برحسب نوع فرآیند تولید و کاربرد نهایی، به اشکال مختلفی از جمله میلگرد ساده، میلگرد آجدار و میلگرد ترانس (کشش سرد) تقسیم میشود که تفاوت میان این سه نوع، نهتنها در شکل ظاهری و دقت ابعادی، بلکه در ویژگیهای مکانیکی، رفتار پیوستگی با بتن و نوع کاربرد صنعتی آنهاست.
در جدول زیر، مقایسه این سه نوع میلگرد ارائه شده تا درک روشنتری از تفاوتهای عملکردی و متالورژیکی آنها به دست آورید.
| ویژگی | میلگرد ساده | میلگرد آجدار | میلگرد ترانس |
| روش تولید | نورد گرم | نورد گرم به همراه آجزنی غلتکی | نورد گرم با مرحله کشش سرد (تراش و پولیش) |
| ظاهر | صاف و اکسیدشده | دارای آجهای برجسته | براق و صیقلی |
| تلرانس ابعادی | متوسط | متوسط | بسیار دقیق |
| خواص مکانیکی | وابسته به گرید فولاد | مشابه میلگرد ساده | استحکام بالاتر |
| میزان چسبندگی | ضعیف | بسیار خوب | ضعیف |
| کاربرد اصلی | سازههای غیربتنآرمه، قطعات ساده | سازههای بتنآرمه | قطعات دقیق صنعتی، شفت، محور، پین |
| استاندارد مرجع | ASTM A615 (Plain) | ASTM A615 (Deformed) | ASTM A108 / IS 9550 (Bright Bars) |
کاربردهای میلگرد ترانس
میلگرد ترانس به دلیل دقت ابعادی بالا، سطح صیقلی و استحکام مناسب، در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرد. از جمله مهمترین کاربردهای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- استفاده در خودروسازی برای تولید محورها، شفتها، بوشها، پینها و قطعات انتقال نیرو با نیاز به تلرانس دقیق
- کاربرد در دکوراسیون داخلی و سازههای فلزی ظریف به دلیل سطح صاف، براق و زیبا
- تولید حفاظها، نردهها و قطعات خاص معماری که رعایت ترکیب زیبایی سطح و دقت ابعادی در آن اهمیت بالایی دارد
مزایا و معایب استفاده از میلگرد ترانس
از امتیازات مثبت میلگرد ترانس علاوهبر آنچه درباره زیبایی و شفاف بودن سطح این مقطع برای کاربرهای تزئینی تاکید کردیم، میتوان به بالا بودن دقت ابعادی اشاره کرد که باعث کاهش پردازش اضافی میشود. در ضمن میلگرد ترانس مقاومت بالایی داشته و در پروسه تولید آن میتوان از آلیاژهای گوناگونی استفاده کرد.
اما از معایب و نقاط ضعف میلگرد ترانس میتوان حساسیت بالای سطحی نسبت به خراشیدگی را نام برد. همچنین این میلگرد به دلیل فرآیند تولید حساس و پیچیده، نسبت به سایر میلگردها قیمت بالاتری داشته که همین امر بسیاری از صنعتگران و مصرفکنندگان را از خرید آن منصرف میکند.
ضمنا میلگرد ترانس بهدلیل سطح صاف و فقدان آج، چسبندگی کافی با بتن نداشته و از اینرو برای کاربردهای سنگین سازهای یا باربر مناسب نیست.
نحوه تولید میلگرد ترانس یا پولیشی
میلگرد ترانس در ابتدا به روش نورد گرم از فولاد کربنی یا آلیاژی متداول تولید میشود. سپس برای دستیابی به دقت ابعادی و سطح براق، تحت فرآیندهای سرد قرار میگیرد. در روش کشش سرد، ابتدا دو سر میلگرد تراش داده میشود تا ورود آن به قالب (دای) آسان گردد. سپس سطح میلگرد برای حذف زنگ و چربی بهصورت شیمیایی شستوشو (Pickling) میشود.
در ادامه، میلگرد با عبور از قالب مخصوص، تحت کشش سرد قرار میگیرد تا قطر آن کاهش یافته و به ابعاد مورد نظر برسد. در پایان، عملیات تابگیری و در صورت نیاز پولیش سطح انجام میشود تا محصول نهایی دارای سطحی صیقلی، صاف و ابعاد دقیق گردد.
انواع میلگرد ترانس
تفاوت در میزان تغییر شکل فلز در دمای پایینتر از دمای تبلور مجدد، نوع پرداخت نهایی و هدف کاربردی، زمینهساز طبقهبندی میلگردهای ترانس در دستههای گوناگون شده است. بدیهی است که داشتن درک درست درباره انواع میلگرد ترانس، به مهندسان و خریداران امکان میدهد تا میان الزامات مکانیکی، زیباییشناختی و اقتصادی، توازن بهینهای برقرار کنند.
در ادامه مهمترین و پرکاربردترین انواع میلگرد ترانس را نام برده و هریک را توضیح دادهایم.
1. میلگرد ترانس بلبرینگ خور
این نوع میلگرد از زیر مجموعه میلگرد ترانس دو پولیش است و تنها تفاوت عمدهاش با میلگرد دو پولیش در قابلیت بلبرینگخوری آن است. میلگرد بلبرینگخور از فولاد CK45 ساخته میشود. کاربردهای این نوع میلگرد شامل استفاده در صنایع خودروسازی و تولید ابزارآلات است و ضمنا این مدل از میلگرد ترانس نسبت به برخی از انواع دیگر میلگرد، مانند نوع سنگخورده، قیمت پایینتری دارد.
2. میلگرد ترانس مفتول
میلگرد ترانس مفتول سفید و صیقلی است و بهدلیل ضخامت بسیار کم مفتول نام دارد. میلگرد ترانس مفتول که در ابعاد 3 تا 14 میلیمتر تولید میشود، از قابلیت خمکاری مناسبی برخوردار بوده و از آنجایی که در مدلهای صنعتی و ساختمانی تولید میگردد، برای کاربرد در صنعت و ساختمان، مانند سیمکشی برق، تولید سیمهای مفتولی، نردهها، مبلسازی و ساخت گیرهها مناسب است.
. میلگرد ترانس تک پولیش
این نوع میلگرد از میلگرد نورد گرم تولید شده و طی یک مرحله پولیشکاری، سطحی صاف و یکنواخت پیدا میکند و حتی در صورت قرار گرفتن در معرض عملیاتی مانند ماشینکاری نیز سطح صاف و شفاف خود را از دست نمیدهد.
کاربرد میلگرد ترانس تک پولیش شامل موارد زیر است:
- استفاده در پمپهای نفت
- کاربرد در پمپ آب
- کاربرد برای تولید قطعات سیلندرهای هیدرولیکی
4. میلگرد ترانس دو پولیش
برای تولید میلگرد ترانس دو پولیش مانند تک پولیش عمل میکنند؛ با این تفاوت که همانطور که از نام این میلگرد مشخص است، یک مرحله پولیشزنی بیشتر دارد. میلگرد ترانس دو پولیش به دلیل دو مرحله پولیشی که میگذراند، سطحی صاف و ظاهری آینهای و بسیار زیبا پیدا میکند که آن را برای استفاده در نمای ساختمان و قطعات خارجی خودروها مناسب میسازد. گفتنی است این میلگردها مقاومت بالایی دارد.
5. میلگرد ترانس چهارپهلو
میلگرد چهار پهلو که در اندازههای متنوعی تولید میشود، گستره کاربرد بسیاری دارد. از ابعاد کوچک این نوع میلگرد برای قسمتهایی که به محصولات ظریفتری نیاز است، استفاده میشود. ابعاد بزرگتر این مدل از میلگرد ترانس نیز برای نردهکشی و استفاده در تزئینات سازه مورد بهرهبرداری قرار میگیرد.
6. میلگرد ترانس سنگ خورده
میلگرد ترانس سنگخورده در دو مدل سَرزرد (ST) و سَرقرمز (CK) عرضه میشود. دستگاه سنگ سنترلس لیدکپینگ که برای ساخت میلگرد سنگخورده استفاده میشود، دقت ابعادی و حساسیت بالایی دارد، زیرا ضخامت در این نوع میلگردها اهمیت بالایی داشته و معمولا بین 3 تا 100 میلیمتر متغیر است.
7. میلگرد ترانس شش پر
همانطور که از نام این میلگرد مشخص است، شش ضلع دارد و عمدتا از فولاد ST37 و در اندازههای مختلف تولید میشود. کاربرد میلگرد ترانس ششپر گسترده است و از صنایع خودروسازی گرفته تا نساجی مورد استفاده قرار میگیرد. از معایب این میلگرد میتوان به قیمت بالای آن به دلیل صرف وقت و انرژی زیاد برای تولید و صیقلی کردن اشاره کرد.
8. میلگرد ترانسمیسیون
زمانی که برای ساخت میلگرد ترانس از فولاد روغنی استفاده شود، نتیجه آن میلگرد ترانسمیسیون خواهد بود. نحوه تولید این نوع میلگرد به این صورت است که اول قطعات را تحت کشش قرار داده تا قطر مطلوب را پیدا کند و سپس تابگیری بهمنظور حذف خم و تابهای سطحی انجام میشود. در مرحله آخر نیز سطح محصول با پولیش، صیقلی میشود.
قطر فولاد آلیاژ میلگرد ترانسمیسیون به 10 تا 60 میلیمتر و شاخههای آن نیز به 3 و 6 متر میرسد.
9. میلگرد ترانس از نظر سایز
میلگرد ترانس ابعاد گوناگونی دارد، اما پرکاربردترین آن میلگرد ترانس 20 است که با قطر اسمی 20 میلیمتر تولید میشود. این میلگرد ابتدا به روش نورد گرم ساخته شده و سپس طی فرآیندهایی مانند کشش سرد، تراش و پولیش، به سطحی براق، صیقلی و ابعادی کاملا دقیق میرسد.
آلیاژ مورد استفاده برای ساخت میلگرد ترانس سایز 20 معمولا از گریدهای متداولی مانند ST37، ST52 یا CK45 انتخاب میشود که هرکدام بسته به نیاز، خواص مکانیکی متفاوتی ایجاد میکند. ضمنا میلگرد ترانس 20 به دلیل تلرانس بسیار پایین، ظاهر یکنواخت و قابلیت ماشینکاری بالا، در ساخت محورهای صنعتی، قطعات مکانیکی دقیق، تجهیزات هیدرولیکی و سازههای تزئینی فلزی کاربرد گستردهای دارد.
فروش میلگرد ترانس
بسیاری از ارائهدهندگان میلگرد ترانس این محصول را برحسب نوع، گرید، حالت و سایز، براساس کیلوگرم عرضه میکنند. گفتنی است قیمت این میلگردها به فاکتورهایی مانند نوع آلیاژ، روش تولید (تراشخورده، کششی یا پولیشی)، میزان صافی سطح و دقت ابعادی بستگی دارد.
معمولا در بازار فولاد این میلگردها با تلرانس بسیار پایین و کیفیت سطحی بالا به فروش میرسد که همین امر، این مقاطع را برای مصارف حساس مانند ساخت قطعات دقیق، شفتها و تجهیزات مکانیکی متمایز میسازد. ضمنا انتخاب تامینکننده معتبر در خرید میلگرد ترانس اهمیت زیادی دارد؛ چرا که کوچکترین خطا در ترکیب آلیاژی یا فرآیند پرداخت میتواند روی عملکرد نهایی قطعه تاثیر منفی بگذارد.
کلام آخر محک استیل درباره میلگرد ترانس
میلگرد ترانس نمونهای از پیشرفتهای دقیق متالورژیکی در تولید فولاد است که با تمرکز بر کنترل ابعاد و صافی سطح آن، امکان کاربرد در صنایع حساس و قطعات مهندسی با دقت بالا را فراهم میکند. انتخاب مناسب نوع میلگرد ترانس و توجه به ابعاد و ویژگیهای آن، میتواند کارایی، دوام و کیفیت نهایی محصولات فولادی را افزایش دهد و نقش موثری در طراحی بهینه پروژههای صنعتی و ساختمانی ایفا کند.
سوالات متداول
1. کدام کارخانجات کشور میلگرد ترانس هم تولید میکند؟
میلگرد ترانس در ایران توسط تولیدکنندههایی از قبیل کارخانههای ذوب آهن، نیشابور و ظفر بناب تولید و عرضه میشود.
2. ترکیب مورد استفاده برای فولاد آلیاژ میلگرد ترانس شامل چه مواردی است؟
آهن، کربن، سیلیکون، نیکل و منگنز از متداولترین ترکیبات برای ساخت آلیاژ فولاد میلگرد ترانس است.
3. مهمترین ویژگیهای مکانیکی میلگرد ترانس چیست؟
بسته به نوع آلیاژ، مقاومت کششی میلگرد ترانس بین 400 تا 600 نیوتن بر میلیمتر مربع متغیر است. مقاومت خمشی این محصول نیز بهطور معمول حداقل برابر با 240 نیوتن بر میلیمتر مربع است و سختی آن هم 300 برینل برآورد میشود.
4. از کدام نوع میلگرد ترانس برای تولید سیلندرهای هیدرولیکی استفاده میشود؟
میلگرد ترانس تک پولیش.
5. کدام میلگرد از فولاد آلیاژی CK45 ساخته میشود؟
میلگرد ترانس بلبرینگخور.
6. مهمترین کاربرد میلگرد ترانس مفتول چیست؟
از این میلگرد معمولا برای قسمتهایی که نیاز به انعطاف و خمکاری و تغییر شکل بیشتر است، استفاده میشود.
7. چه فاکتورهایی برای اندازهگیری وزن میلگرد ترانس مهم است؟
سایز و طول میلگرد.
8. ویژگی منحصربهفرد میلگرد دو پولیش چیست؟
میلگرد دو پولیش بهدلیل انجام دو مرحله پرداخت سطحی متوالی، دارای بالاترین میزان صافی و براقی در میان انواع میلگردهای ترانس است. این فرآیند موجب حذف کامل خطوط ریز، یکنواختی سطح و بهبود ویژگیهای فیزیکی مانند مقاومت سایشی و پایداری ابعادی میشود.
