وزن ورق گالوانیزه؛ کلید برآورد دقیق سازهای و مالی در پروژههای ساختمانی
کمترین اشتباه در محاسبه وزن ورق گالوانیزه میتواند به خطاهای بزرگی در برآورد هزینهها، مشکلات حمل و نقل و از همه مهمتر مطابقت نداشتن محاسبات بار سازهای منجر شود. این مطلب از محک استیل، پاسخی دقیق به این دغدغه مهم است. ما علاوه بر اینکه، فرمولهای دقیقی را ارائه دادیم، ابعاد ورق گالوانیزه استاندارد، جداول وزنی مرجع و نکات کلیدی را در اختیار شما قرار خواهیم داد. با مطالعه این نوشته، میتوانید با اطمینان کامل، وزن ورق گالوانیزه را برای انواع پروژهها محاسبه کنید.
اصول پایه محاسبه دقیق وزن ورق گالوانیزه
برای محاسبه وزن ورق گالوانیزه، چهار روش معتبر وجود دارد شامل استفاده از؛
- جدول وزن استاندارد
- جدول اشتال (DIN 1025 آلمان)
- فرمول ریاضی
- ماشین حساب آنلاین
جدول اشتال به دلیل دقت بالا و استاندارد جهانی، منبع اصلی مهندسان است؛ اما در ایران، برخی تولیدکنندگان از استاندارد ISIRI 5721 پیروی میکنند که ممکن است اختلافی جزئی با جدول اشتال داشته باشد. با این حال در نبود جدول، فرمول محاسبه وزن یا ابزارهای دیجیتال بهترین جایگزین هستند.
فرمول محاسبه وزن ورق گالوانیزه
محاسبه وزن ورق گالوانیزه بر اساس یک فرمول ساده و در عین حال دقیق انجام میشود که حجم قطعه را در چگالی ورق گالوانیزه ضرب میکند:
وزن (کیلوگرم) = 1000/ [طول (متر) × عرض (متر)× ضخامت (میلیمتر) × چگالی مخصوص (کیلوگرم بر متر مکعب)]
چگالی یا وزن مخصوص ورق گالوانیزه
مهمترین عدد ثابت در این فرمول، چگالی یا وزن مخصوص ورق گالوانیزه است. از آنجایی که ورق گالوانیزه در اصل یک ورق فولادی (آهن) به شمار میرود که با لایهای از روی پوشش داده شده، چگالی آن به فولاد خام بسیار نزدیک است. تأثیر وزن لایه روی (گالوانیزاسیون) بر وزن کلی ورق، بسیار ناچیز است و در محاسبات مهندسی معمولاً از آن صرفنظر میشود یا تولیدکننده آن را در جدول وزنی ورق گالوانیزه استاندارد لحاظ میکند.
نکته مهم: چگالی استاندارد مورد استفاده در محاسبات فولاد و وزن ورق گالوانیزه برابر با 7.85 گرم بر سانتیمتر مکعب یا 7850کیلوگرم بر متر مکعب در نظر گرفته میشود.
محاسبه وزن یک متر مربع ورق گالوانیزه و ابعاد استاندارد
برای برآورد سریع، اغلب از وزن یک متر مربع ورق گالوانیزه استفاده میشود. بنابراین اگر در فرمول بالا، طول و عرض را یک متر در نظر بگیریم، فرمول سادهتر میشود:
وزن یک متر مربع (کیلوگرم) = ضخامت (میلیمتر)× 7.85
این روش برای برآورد سریع و تخمین مقدار مورد نیاز برای مساحتهای مشخص بسیار کارآمد است. برای مثال، وزن ورق گالوانیزه 1 میل (1 mm) برابر با 7.85 =7.85 × 1 است. همچنین ابعاد رایج ورق گالوانیزه عبارتند از:
- دو عرض استاندارد ورق های گالوانیزه که به صورت کویل (Coil) تولید میشوند، 1000 میلی متر (1 متر) و 1250 میلی متر (1.25 متر) هستند.
- ورقها معمولاً به صورت کویلهای بلند به فروش میرسند؛ اما به صورت شیت در طولهای استاندارد مانند 2 و 6 متر هم عرضه میشوند.
جدول وزنی مرجع ورق گالوانیزه
همانطور که پیشتر اشاره کردیم استفاده از جدول وزن ورق گالوانیزه استاندارد، سریعترین و مطمئنترین راه برای کسب اطلاع از وزن ورق گالوانیزه است، به خصوص برای ضخامتهای رایج. در جدول وزنی ورق گالوانیزه که در ادامه آمده، وزن تقریبی ورق در ابعاد پرمصرف نشان داده شده است:
| ضخامت (میلیمتر) | وزن هر متر مربع (کیلوگرم) | وزن یک شیت (1×2 متر) (کیلوگرم) | وزن ورق گالوانیزه 6 متری (1×6 متر) (کیلوگرم) | وزن یک شیت (1.25×2 متر) (کیلوگرم) |
|---|---|---|---|---|
| 0.50 | 3.925 | 7.85 | 23.55 | 9.81 |
| 0.70 | 5.495 | 10.99 | 32.97 | 13.73 |
| 1.00 | 7.850 | 15.70 | 47.10 | 19.63 |
| 2.00 | 15.700 | 31.40 | 94.20 | 39.25 |
| 3.00 | 23.550 | 47.10 | 141.30 | 58.88 |
| 4.00 | 31.400 | 62.80 | 188.40 | 78.50 |
ابزارهای دیجیتال محاسبه وزن ورق گالوانیزه
با وجود ابزارهای دیجیتال، محاسبه وزن ورق گالوانیزه آسان شده و تنها با وارد کردن طول، عرض، ضخامت و چگالی فولاد (7.85 گرم بر سانتیمتر مکعب)، در کمترین زمان و با کمترین خطای ممکن، وزن دقیق انواع ورقهای گالوانیزه مثل وزن ورق گالوانیزه 6 متری به دست میآید. با یک جستوجوی ساده، به انواع ماشین حسابهای هوشمند دسترسی خواهید یافت.
محاسبه وزن ورق گالوانیزه 2 میل و دیگر ضخامتهای رایج
برای استفاده راحتتر از جدول معمولا وزن نهایی برخی ابعاد پرمصرف را از پیش تعین میکنند:
- وزن ورق گالوانیزه 2 میل (mm 2 ضخامت) در ابعاد 1 ×2 متر برابر است با 31.4 کیلوگرم.
- اگر ضخامت mm 0.70 باشد، وزن ورق گالوانیزه 70 در هر متر مربع 5.495 کیلوگرم است.
- ورق گالوانیزه 3 میل (mm 3 ضخامت) با عرض 1.25 متر و طول 6 متر وزنی برابر با 58.88×3 = 176.64 کیلوگرم دارد. (وزن شیت 1.25×2 را در 3 ضرب کردیم).
- برای ضخامت mm 0.60، وزن ورق گالوانیزه 60 برابر 0.60×7.85 = 4.71 کیلوگرم بر متر مربع است.

وزن ورقهای گالوانیزه فرمدادهشده
ورقهای گالوانیزه پس از تولید، برای کاربردهای مختلف مانند سقفهای شیبدار یا دیوارهای پیشساخته، تحت عملیات فرمدهی قرار میگیرند مانند کرکرهای، سینوسی و ذوزنقهای.
اصل محاسبه؛ وزن قبل از فرمدهی
وزن ورق سینوسی گالوانیزه یا دیگر انواع گالوانیزه فرم گرفته، همگی باید بر اساس ابعاد ورق صاف قبل از فرآیند شکلدهی محاسبه شوند، زیرا:
- جنس و چگالی ورق در اثر فرمدهی تغییر نمیکند.
- فرمول وزن (طول × عرض × ضخامت × چگالی) بر اساس وزن یک متر مربع ورق گالوانیزه صاف محاسبه میشود.
نکته مهم: عرض پوششدهی ورق فرمدادهشده همیشه کمتر از عرض خام آن است (به دلیل چینها و موجها). اما برای محاسبه وزن ورق گالوانیزه ، شما باید عرض خام ورق را در فرمول قرار دهید.
مثلاً: اگر بخواهید وزن ورق شیروانی گالوانیزه با ضخامت 0.5 mm و عرض خام 1000 mm و طول 4 m را محاسبه کنید:
وزن = ( 1×4 ×0.5× 785 ) تقسیم بر 1000 = 15.7 kg
وزن ورق گالوانیزه سقفی چقدر است؟
وزن ورق گالوانیزه سقفی و رول کامل به ابعاد ورق گالوانیزه، ضخامت و نوع فرمدهی بستگی دارد. برای محاسبه دقیق، اطلاع از مشخصات فنی (طول، عرض، ضخامت) ورق گالوانیزه خام ضروری است. برای مثال:
ورق 1×2 متر با ضخامت 0.5 میلیمتر → وزن = 7.85 کیلوگرم
وزن ورق گالوانیزه کرکرهای
وزن ورق کرکرهای گالوانیزه، ورق فولادی پوششدار با فرم موجدار است که در سقف سوله، کرکره برقی و سایبان کاربرد دارد. پوشش روی مقاومت 100درصد در برابر زنگزدگی و خوردگی ایجاد میکند. محاسبه وزن ورق گالوانیزه کرکرهای مشابه ورق تخت است؛ اما هزینه فرمدهی، قیمت نهایی را 15تا25درصد افزایش میدهد.
وزن ورق گالوانیزه ذوزنقهای
ورق ذوزنقه با الگوی برجسته، استحکام خمشی زیاد و تحمل بار سنگین را دارد. این نوع از ورقهای گالوانیزه گزینه مناسبی برای سقفهای صنعتی، دیوار پیشساخته و سازههای فلزی به شمار میرود. محاسبه وزن ورق گالوانیزه ذوزنقه، تابع ابعاد و ضخامت است و مانند ورق معمولی محاسبه میشود. این ورقها در دو نوع ساده (طبیعی) و رنگی (پلیاستر) عرضه میشوند و معمولاً 100 یا 125 سانت، عرض مفید و ثابت دارند.
عوامل فنی مؤثر بر تفاوت وزن واقعی و تئوری
مهندسان و خریداران آگاه باید بدانند که وزن تئوری (محاسبهشده با فرمول) ممکن است با وزن واقعی محصول تحویل داده شده کمی متفاوت باشد. این تفاوت ناشی از استانداردهای تولید و تلرانسهاست:
تلرانس ضخامت: طبق استانداردها (مانند JIS G 3302 یا ASTM A653)، تولیدکننده مجاز است که ضخامت ورق را در محدوده کمی (مثلاً pm0.03 mm برای ضخامتهای پایین) کمتر یا بیشتر از ضخامت اسمی تولید کند.
تلرانس ابعادی: انحرافات جزئی در طول و عرض (در حد میلیمتر) نیز ممکن است رخ دهد.
وزن پوشش روی: اگرچه معمولاً صرفنظر میشود؛ اما در صورت نیاز به دقت فوقالعاده زیاد، باید میزان پوشش روی را به عنوان یک لایه اضافی در محاسبات لحاظ کرد. مثلاً پوشش Z275 که 275 2g/m روی دو طرف ورق است.
برای اطمینان از محاسبات دقیق و همچنین کیفیت مواد اولیه، توصیه میشود هنگام خرید به آنالیز شیمیایی و تلرانس ابعادی ارائهشده فروشنده معتبر توجه کنید.

چرا محاسبه وزن ورق گالوانیزه مهم است؟
در نگاه اول، محاسبه وزن محصولات فولادی به نظر میرسد تنها یک فرمول عددی ساده باشد اما در مقیاسهای بزرگِ پروژههای ساختمانی، این اعداد تأثیرات زیاد و چندجانبهای بر مباحث مالی و ایمنی سازه دارند. به طور مثال وزن ورق گالوانیزه، که معمولاً در سقفها، کانالها و پوششها استفاده میشوند، بخشی از بار مرده سازه را تشکیل میدهند. مهندسان سازه باید این وزن را دقیقاً در محاسبات خود لحاظ تا از ایمنی و پایداری ساختمان اطمینان حاصل کنند.
همچنین تفاوت در وزن ورق میتواند به معنای تفاوت قابلتوجهی در قیمت نهایی باشد؛ زیرا قیمت ورقها اغلب بر اساس وزن (کیلوگرم) یا به صورت تناژ محاسبه میشود. بنابراین برآورد دقیق، از هدر رفت هزینه جلوگیری میکند. و درنهایت وزن کلی مصالح، حجم مورد نیاز برای حملونقل و نوع تجهیزات جابهجایی در کارگاه را تعیین میکند. دانستن وزن یک رول ورق گالوانیزه یا یک پالت، برای برنامهریزی لجستیک ضروری است.
سخن پایانی
به عنوان یک مهندس یا معمار، به مهارتهای مهمی مانند تسلط بر فرمولهای پایه، درک مفهوم چگالی ورق گالوانیزه (7.85) و استفاده درست از جداول وزنی، نیاز خواهید داشت. ما در محک استیل، با اتکا به تخصص و تجربه، به شما اطمینان میدهیم که با استفاده از این مطلب، محاسبات شما با کمترین خطا خواهد بود زیرا به شما کمک میکند تا با کمک دانش فنی و دقت بیشتر، مصالح پروژههای خود را انتخاب و برآورد کنید.
سوالات متداول
چگونه میتوان وزن ورق گالوانیزه را بر اساس ابعاد و ضخامت محاسبه کرد؟
با استفاده از فرمول: وزن (کیلوگرم) = طول (متر) × عرض (متر) × ضخامت (میلیمتر) × 7.85. عدد 7.85 همان چگالی مخصوص فولاد است.
آیا وزن ورق گالوانیزه با وزن ورق سیاه (فولادی) تفاوتی دارد؟
در محاسبات مهندسی عمومی، خیر. لایه روی (گالوانیزاسیون) اندکی وزن را اضافه میکند اما این افزایش ناچیز است و از همان چگالی استاندارد فولاد (7.85) برای هر دو استفاده میشود.
چگالی ورق گالوانیزه چقدر است؟
چگالی ورق گالوانیزه 7.85 گرم بر سانتیمتر مکعب یا 7850 کیلوگرم بر متر مکعب است.
آیا ابعاد و وزن ورق گالوانیزه 6 متری استاندارد است؟
بله، ورقهای شیت در طول 6 متر و عرضهای 1000 mm یا 1250 mm از ابعاد رایج در بازار هستند و وزن آنها مستقیماً از فرمول قابل محاسبه است.
چگونه وزن ورق گالوانیزه ذوزنقه را محاسبه کنم؟
وزن ورق گالوانیزه ذوزنقه بر اساس ابعاد خام (قبل از فرمدهی) محاسبه میشود. طول و عرض ورق صاف را در فرمول اصلی قرار دهید؛ زیرا فرمدهی وزن کلی را تغییر نمیدهد.
چه عواملی باعث اختلاف بین وزن تئوری و وزن باسکول میشود؟
اختلاف وزن میتواند ناشی از تلرانسهای تولیدی (مجاز در استانداردها) در ضخامت، طول و عرض باشد که در کارخانه اعمال میشود.
کوتاهترین و بلندترین ضخامتهای ورق گالوانیزه موجود در بازار چقدر است؟
ضخامتهای رایج از حدود 0.18 mm تا 6 mm متغیر است، اگرچه ضخامتهای کمتر از 0.5 mm و بالای 3 mm کاربرد کمتری دارند.
وزن یک رول ورق گالوانیزه چگونه تعیین میشود؟
وزن یک رول ورق گالوانیزه (Coil) در کارخانه تولیدکننده بر اساس وزن کل کویل تعیین و روی شناسنامه رول درج میشود. این وزن تابعی از ضخامت، عرض و طول کلی رول است که به صورت دقیق با توزین مشخص میشود.




